Trabzon’un Soğuksu Mahallesi’nde çam ormanlarıyla kaplı bir yokuşun tepesinde yer alan Trabzon Atatürk Köşkü’nün tarihi, şehrin hem sivil mimari birikimine hem de cumhuriyet tarihine tanıklık eden olaylara dayanır. Yapı, yalnızca estetik çizgileriyle değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Trabzon ziyaretlerindeki ev sahipliği ve ulusal mirası ilgilendiren kritik bir karara ev sahipliği yapmasıyla öne çıkar.

Trabzon Atatürk Köşkü Tarihçesi: Kim Yaptırdı, Müzeye Nasıl Dönüştü?
Köşk, 1890 yılında Trabzon’da tüccar ve bankacı olarak tanınan Konstantin Kabayanidis tarafından yazlık konut olarak inşa ettirilmiştir. Kabayanidis ailesi bir süre bu yapıyı yazlık ev olarak kullanmıştır. Yapının kaderi, Mustafa Kemal Atatürk’ün 15 Eylül 1924 tarihinde Trabzon’u ilk kez ziyaret etmesiyle değişmiştir. Bu ilk ziyarette Soğuksu’daki bu etkileyici yapıyı gören Atatürk, köşkün mimari duruşundan ve konumundan etkilenmiştir.
Yıllar içinde mülkiyet durumu değişen köşk, 1930 yılında Trabzon Özel İdaresi tarafından satın alınarak Atatürk’e armağan edilmiştir. Atatürk’ün vefatının ardından miras hukuku gereği kız kardeşi Makbule Boysan’a geçen yapı, satışa çıkarılmak istendiğinde Trabzon Belediyesi devreye girmiştir. 1940 yılında başlatılan istimlâk sürecinin ardından köşk kamulaştırılmış, gerekli düzenlemeler yapılarak 1942/1943 döneminde müze haline getirilmiştir. Günümüzde Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilmektedir.
Atatürk’ün Köşkü Ziyaretleri ve Mal Varlığını Bağışlama Kararı
Köşkün ulusal tarihteki en önemli dönüm noktası, Atatürk’ün 10–12 Haziran 1937 tarihlerinde gerçekleştirdiği üçüncü ve son Trabzon ziyaretidir. Bu ziyarette köşkte konaklayan Atatürk, 11 Haziran 1937 gecesi sabaha karşı yazdığı bir talimatla bütün mal varlığını Türk milletine bağışlama kararını almıştır.
Bu tarihi karar, hemen o gece Başbakanlığa bildirilen resmi telgraflarla kayda geçirilmiştir. Hazırlanan mal listesinde Trabzon’daki bu köşkün yanı sıra Türkiye’nin farklı illerindeki taşınmazları da yer almıştır. Dolayısıyla köşk, cumhuriyetin en köklü bağış kararlarından birinin alındığı mekân olarak ayrı bir sembolik değere sahiptir.
Mimari Özellikleri ve İç Mekân Tasarımı
Anadolu’daki sivil mimari örnekleri arasında Batı etkilerini yansıtan yapı, özellikle Avrupa ve Batı Rönesans mimarisiyle harmanlanmış Art Nouveau üslubunun izlerini taşır. Yığma yapım sistemiyle ve kesme taş kullanılarak inşa edilen köşk; bodrum katı, zemin kat ve iki normal kattan oluşmaktadır.
Dış cephesindeki taş işçiliği ve zarif balkon çıkmaları, dönemin Avrupalı mimari akımlarının Karadeniz coğrafyasına uyarlanmış halini gösterir. İç mekânda ise tavan süslemeleri, duvarlardaki kalem işi bezemeler, döneme ait mobilyalar ve Atatürk’ün konakladığı odalardaki orijinal eşyalar korunmuştur. Odaların yerleşimi, 19. yüzyıl sonu batılı konut estetiği ile Osmanlı ev yerleşiminin pratik özelliklerini bir arada barındırır.

Trabzon Atatürk Köşkü Ziyaret Bilgileri (2026 Güncel Ücretler ve Saatler)
Trabzon’u ziyaret eden gezginlerin rotasında ilk sıralarda yer alan müze, yıl boyunca belirli saatlerde ziyarete açıktır. Plan yaparken dikkate alınması gereken pratik detaylar şunlardır:
- Ziyaret Saatleri: Haftanın her günü 09.00 ile 17.00 saatleri arasında (yaz döneminde ise 19.00’a kadar) ziyarete açıktır.
- Giriş Ücretleri: 2026 yılı itibarıyla tam bilet ücreti 120 TL, öğrenci bilet ücreti ise 45 TL’dir. Gaziler, şehit yakınları, engelli bireyler ve onaylı okul grupları için giriş ücretsizdir.
- MüzeKart Durumu: Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müzelerin aksine, yerel yönetim tarafından işletilen bu köşkte MüzeKart geçerli değildir.
Atatürk Köşkü’ne Nasıl Gidilir? Ulaşım Rehberi
Trabzon şehir merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafede bulunan Soğuksu Mahallesi’ndeki köşke ulaşım oldukça kolaydır. Kent merkezindeki Meydan Parkı civarından hareket eden Soğuksu dolmuşları veya belediye otobüsleri doğrudan köşkün yakınından geçmektedir.
Özel araçla seyahat edenler için merkeze yakın bir konumda yer alması avantaj sağlasa da, köşk çevresindeki otopark kapasitesinin sınırlı olduğu unutulmamalıdır. Özellikle yaz sezonunda ve hafta sonu yoğunluk yaşanabileceğinden, toplu taşıma tercih etmek veya erken saatlerde yola çıkmak ziyaret akışını kolaylaştıracaktır.




Leave a Comment