Siron; ince yufkanın rulo yapılıp dilimlenmesi, fırınlanarak kurutulması ve servis öncesinde sıcak su ya da et suyuyla yumuşatılmasıyla hazırlanan yöresel bir yemektir. Sarımsaklı yoğurt ve tereyağlı sosla sunulur; tavuklu veya kıymalı çeşitleri de yapılır. “Siron çorbası” adıyla anılsa da, çoğu sunumda sulu bir çorbadan çok doyurucu, yoğurtlu bir ana yemektir.
Siron (silor) nedir, hangi yörelerde bilinir?
Sironun temelinde un, su ve tuzla hazırlanan ince yufka bulunur. Yufka kurutulabilir ya da rulo yapılıp fırınlanabilir; ardından su veya et suyu çekerek yumuşar. Yoğurt ve tereyağı yemeğe son dokunuşu verir.
Gümüşhane ile özdeşleşen bu lezzet, Erzurum, Bingöl, Artvin, Bayburt, Şebinkarahisar, Maçka ve Alucra gibi yörelerde de bilinir. Adı ve hazırlanışı yöreden yöreye değişebilir: Artvin’in bazı bölgelerinde “silor”, Bingöl’de ise “Sorina Pel” adı kullanılır. Tunceli’deki bir başka yöresel yorum için Tunceli usulü siron örneğine bakılabilir.
Siron çorba mı, ana yemek mi?
Adlandırma, yemeğin sunulduğu biçime göre değişir. Siron sıcak su veya et suyuyla ıslatıldığı için bazı yöresel derlemelerde çorba başlığı altında yer alır. Ancak yufkalar suyu çekip sarımsaklı yoğurt ve tereyağıyla servis edildiğinde ortaya çıkan kıvam genellikle yoğun ve katmanlıdır. Bu nedenle siron, çoğunlukla çorba değil, ana yemek ya da yöresel bir hamur işi olarak değerlendirilir.

Gümüşhane sironu ve geleneksel yapımı
Gümüşhane sironu 2018 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenmiştir. Geleneksel yapımda unlu hamur ince açılır ve açık ateş üzerindeki demir sacda kısmen pişirilir; ardından katlanıp kesilir. Sacın altının meşe odun külüyle hazırlanan bir karışımla sıvanması da geleneksel yöntemler arasında aktarılır.
Bu üretim biçimi, hazır yufkayla yapılan ev tarifinden farklıdır. Evde pratik siron hazırlarken hazır yufka kullanmak mümkündür; ancak bu yöntem coğrafi işaretli Gümüşhane üretim tekniğinin aynısı değildir.
Hazır yufkayla pratik siron tarifi
Gerekli malzemeler: hazır yufka, sarımsaklı yoğurt, tereyağı ve tuz. İsteğe bağlı olarak haşlanmış tavuk ve tavuk suyu ya da kıymalı bir harç da kullanabilirsiniz.
- Yufkaları rulo hâlinde sarın ve ruloları dilimleyin. Dilimleri fırın tepsisine yerleştirin.
- Önceden ısıtılmış 180°C fırında yufkalar kuruyup hafifçe renk alana kadar pişirin. Süre, dilimlerin kalınlığına ve fırına göre değişebileceğinden renklerini kontrol edin.
- Fırından çıkan yufkaların üzerine sıcak suyu veya tavuk suyunu azar azar gezdirin. Yufkalar yumuşayınca eklemeyi bırakın; fazla sıvı yemeği hamurlaştırabilir.
- Sarımsaklı yoğurdu yufkaların üzerine yayın. Tereyağını ayrı bir tavada eritip kızdırmadan yemeğin üzerine dökün.
Yufkaları ıslatırken tek seferde fazla su eklemek yerine sıvıyı kontrollü kullanın. Tavuklu hazırlıyorsanız tavuk suyunu da aynı şekilde azar azar ekleyin.

Tavuklu, kıymalı ve sade yoğurtlu çeşitler
Sade yoğurtlu siron, yufka, sarımsaklı yoğurt ve tereyağıyla hazırlanır. Tavuklu çeşitte haşlanmış tavuk parçaları ile tavuk suyu kullanılabilir. Kıymalı seçenekte ise kıymalı harç yoğurtlu katmanın üzerine eklenebilir. Bunlar yöresel ve ev yapımı farklılıklardır; temel lezzet, yumuşatılmış yufka ile yoğurt ve tereyağının birleşiminden gelir.




Leave a Comment