Karadeniz’in yemyeşil vadilerinde saklı kalmış nice mimari hazine bulunur. Rize gezilecek yerler listenizi hazırlarken, sizi sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda köklü tarihiyle de büyüleyecek durakları eklemelisiniz. İşte bu duraklardan biri de İkizdere’nin sakin Güneyce beldesinde, zamana meydan okuyan zarafetiyle yükselen Hacı Şeyh Camii’dir.
Bu yapı, sıradan bir ibadethane olmanın ötesinde, bölgenin ahşap işçiliğindeki ustalığını ve taşla kurduğu eşsiz ilişkiyi gözler önüne seren canlı bir anıttır. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen cami, Karadeniz mimarisinin en karakteristik özelliklerini taşırken, kendine has detaylarıyla ziyaretçilerine unutulmaz bir görsel ve manevi deneyim sunar.
Rize’nin Tarihi Yerleri Arasında Bir Cevher: Hacı Şeyh Camii
Rize’nin İkizdere ilçesine bağlı Güneyce (eski adıyla Rados) beldesinde yer alan Hacı Şeyh Camii, bölgenin inanç ve kültür turizmi açısından en değerli yapılarından biridir. Sadece mimarisiyle değil, hikayesiyle de dikkat çeken bu eser, Karadeniz’in zorlu coğrafyasında kök salmış estetik anlayışın en güzel örneklerinden birini oluşturur. Cami, ziyaretçilerine dingin bir atmosfer ve etkileyici bir sanat şöleni vaat eder.
- Yapım Yılı: 1886
- Bani (Yaptıran): Hacı Şeyh Osman Niyazi Efendi
- Mimari Tarz: Geleneksel Karadeniz mimarisi (taş ve ahşap birleşimi)
- Öne Çıkan Özellik: Yekpare kütükten oyma mihrap
- Plan: Kare planlı yapı
- Minare: Tek şerefeli, çini kaplamalı gövde
Bu özellikler, Hacı Şeyh Camii’ni bölgedeki diğer tarihi yapılardan ayırarak ona özgün bir kimlik kazandırır. Özellikle ahşap işçiliğindeki incelik, görenleri kendine hayran bırakır.
Hacı Şeyh Camii’nin Tarihi ve Mimari Özellikleri
Caminin kuzey cephesindeki minaresinde yer alan Türkçe kitabe, yapının 1886 yılında Hacı Şeyh Osman Niyazi Efendi tarafından yaptırıldığını bizlere aktarır. Bu tarih, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde yerel mimarinin ne denli güçlü ve özgün olduğunu kanıtlar niteliktedir. Yapının alt katı, bölgenin coğrafi yapısına uygun olarak sağlam ve dayanıklı kesme taştan inşa edilmiştir. Üst kat ise tamamen ahşap kullanılarak, Karadeniz’in meşhur ahşap ustalığının en nadide örneklerinden birini sergiler.
Caminin en çarpıcı detayı şüphesiz mihrabıdır. Kıble yönünde dışa doğru çıkıntı yapan mihrap, yekpare bir ağaç kütüğünden oyularak yapılmıştır. Bu detay, o dönemin zanaatkarlarının el becerisi ve sanatsal vizyonu hakkında paha biçilmez bir ipucu verir. Ayrıca, ahşap gövdeyle kontrast oluşturan ve kuzeyde yükselen çini kaplı, tek şerefeli minaresi de yapıya estetik bir zenginlik katmaktadır. Alaturka kiremitlerle örtülü çatısı ise geleneksel dokuyu tamamlar.
Hacı Şeyh Camii Nerede ve Nasıl Gidilir?
Hacı Şeyh Camii, Rize şehir merkezine yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta bulunan İkizdere ilçesinin Güneyce beldesindedir. Beldenin Kurtuluş Mahallesi’nde konumlanan camiye ulaşım oldukça kolaydır. Özel aracınızla Rize-İspir yolu üzerinden İkizdere’ye ulaştıktan sonra Güneyce tabelalarını takip ederek camiye varabilirsiniz. Yolculuk, İkizdere Vadisi’nin büyüleyici manzaraları eşliğinde geçtiği için başlı başına bir keyfe dönüşecektir.
Toplu taşıma kullanmak isteyenler için Rize merkezden kalkan İkizdere minibüsleri veya ilçe otobüsleri uygun bir seçenektir. İkizdere ilçe merkezinden Güneyce beldesine düzenli olarak minibüs seferleri bulunmaktadır. Yol durumu genellikle iyi olup, seyahat yaklaşık 1-1.5 saat sürmektedir.
Ziyaret İçin Pratik Bilgiler ve İpuçları
Hacı Şeyh Camii, bir ibadethane olduğu için günün her saati ziyarete açıktır, ancak namaz vakitleri dışında gezmek daha uygun olacaktır. Ziyaretiniz sırasında ibadet edenlere saygı göstermeyi ve özellikle kadın ziyaretçilerin yanlarında başörtüsü bulundurmasını tavsiye ederim. Cami ve çevresini gezmek için yaklaşık 30-45 dakika yeterli olacaktır.
Bu gezinizi İkizdere’nin diğer güzellikleriyle birleştirebilirsiniz. Buradan yola çıkarak dünyaca ünlü Anzer Yaylası’na veya Ovit Yaylası’na doğru bir rota çizebilir, Karadeniz’in eşsiz doğasını daha yakından deneyimleyebilirsiniz. Ayrıca, İkizdere vadisi boyunca sıralanmış alabalık tesislerinde mola verip yöresel lezzetlerin tadına bakabilirsiniz. Fotoğraf tutkunları için caminin ahşap ve taş dokusunun yeşil doğayla birleştiği kadrajlar harika sonuçlar verecektir.
İkizdere’nin Saklı Mirası Sizi Bekliyor
Hacı Şeyh Camii, sadece bir yapı değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunu, inancını ve sanat anlayışını yansıtan yaşayan bir mirastır. Taşın sağlamlığı ile ahşabın sıcaklığını buluşturan bu eşsiz eser, Karadeniz’in sakin köşelerinde keşfedilmeyi bekleyen nice değerden yalnızca bir tanesi. Yolunuz Rize’ye düştüğünde, Rize gezilecek yerler rotanıza bu anlamlı durağı ekleyerek, tarihin ve doğanın iç içe geçtiği bu huzurlu atmosferi mutlaka solumalısınız.
Ah uşağım, Hacı Şeyh Camii mi dedin? O bizim Güneyce’nin incisi, gözbebeği! Ben oralıyım, çocukluğum o caminin gölgesinde geçti desem yeridir. Yazıda anlatılanlar doğru, taşla ahşabın uyumu dillere destandır. Ama asıl güzelliği, o caminin içindeki huzurda saklıdır. Hele bir de sabah ezanı okundu mu, dağların yankısıyla birlikte insanın ruhu dinlenir. Turistlerin pek bilmediği bir şey söyleyeyim, caminin hemen arkasında, dere kenarında bir çay bahçesi vardır. Orada demli bir çay içip, derenin sesini dinlemek paha biçilemez. Bir de camiye giderken yanınıza yöresel peynirlerden alın, cami çıkışında köy kahvesinde oturup bir demlik çayla afiyetle yersiniz. Unutmayın, Güneyce’ye kadar gelmişken Anzer Balı almadan dönmeyin ha!
Rize’yi okuyunca içimde bir şeyler kıpır kıpır oldu. Dedemin köyü İkizdere’ye ne kadar da benziyor. Çocukken yaylalarda koşuşturduğumuz, o mis gibi havayı içimize çektiğimiz günler geldi aklıma. En kısa zamanda memlekete gitmek, o camiyi de ziyaret etmek istiyorum.