Şanlıurfa

Google

25 Mayıs 2013 Yazan  
Kategori Güneydoğu Anadolu Bölgesi İlleri

[#1: Edit Options>MightyAdsense>Adsense Code]

Şanlıurfa, (eski adıyla: Er-Ruha veya Edessa), Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan Peygamberler Şehri diye de adlandırılan bir şehrimizdir.

M.Ö. 1. binyıldan beri sürekli olarak yerleşim yeri olan kent, yakın döneme kadar Urfa adıyla anılmış, ancak 12 Haziran 1984′de TBMM kararıyla “Şanlı” ünvanını edinmiştir.

SanliUrfaPoolOfAbraham20001 300x200 Şanlıurfa

Neden “Şanlı” Adı Verildi?

• (1988 tarihli Urfa İl Yıllığından kısaltılarak alınmıştır. Köşeli parantezler tarafımızdan eklenmiştir.)
Birinci Dünya Savaşının bitiminden sonra bir süreliğine bir İngiliz garnizonu barındıran Urfa, 30-31 Ekim 1919 tarihinde Fransızlar tarafından işgal edildi. İşgal kuvveti 100 kadar Fransız askeri ve daha çok sayıda sömürgeleştirilmiş askerinden oluştuğu bilinmektedir.

İşgalden sonra şehirde örgütlenen Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti, ayaklanma hazırlığına girişir. 29 Aralık’ta Urfa’ya atanan Jandarma Komutanı Yüzbaşı Ali Saip Bey Siverek’e giderek buradaki aşiretlerden ekibine destek  alır. Aşiret kuvvetlerinden oluşan bir birliğin başında 7 Şubat 1920′de Urfa yakınlarındaki Karaköprü köyüne yerleşke kurar. Aldığı güçle Fransızlara şehri boşaltmaları için ültimatom gönderir. Bu ültimatom kabul edilmeyince Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti milisleri ile birlikte şehre girer ve işgal eder. Fransızların yerleştikleri tüm binaları kuşatır. Suruç ve Akçakale’nin aşiretlerinin de birliğe katılmasıyla düşman kuvvetlerinin çok üzerinde bir ordu oluşturur. Fakat ordu düzensizliği ve disiplin sağlanamaması nedeniyle kuşatma çok uzun sürer ve yüksek sayıda kayıp verilir.

Kuşatma süresi uzadıkça her iki tarafta yüksek kayıplar verir ve güç kaybeder. Urfalılar sürekli olarak Ankara’dan destek birlik isterler fakat bunun savaş ilanı olacağını düşünen Ankara hükümeti bu desteğe olumlu cevap vermez.

Aynı şekilde Fransızlara’da bekledikleri destek gelmeyince sonun hezimet olacağını düşünürler ve onurlu bir şekilde şehirden ayrılmanın yollarını aramaya başlarlar. Ermenilerden de destek isterler fakat bu da gerçekleşmez. Fransızların Amerikalılardan yardım istemesi sonucu Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti ile yapılan görüşmeler sonuç verir ve bazı şartlara bağlı olarak Fransızlar şehri terketmeyi kabul ederler. Bu Şartlar;

-          Şehirdeki Ermenilerin can güvenliği sağlanacak

-          Urfa’da ölen Fransızların mezarlarına saygı gösterilecek

-          Şehir terk edilirken Fransızların ağırlıkları taşıması için yük arabaları ve deve verilecek

-          Esirler Fransızlara iade edilecek

-          Fransızlar şehirden çıkana kadar Urfa eşrafından 10 kişi onlara eşlik edecek

11 Nisan günü Fransızlar 10 Jandarma Eri ve 1 teğmen eşliğinde Suruç yolundan Carablus istikametinde hareket ederler. Anlaşmayı içine sindiremeyen bir grup Fransızların geçeceği yol üzerinde Ali Saip Bey önderliğinde Şebeke boğazında pusu kurarlar ve gece Fransızlara saldırırlar. Çatışma sonucunda Fransızlarda çok sayıda ölü ve yaralı meydana gelir.

Urfa’nın kaderini belirleyen bu çatışma nedeniyle yıllar sonra TBMM kararıyla Urfa’ya “Şanlı” unvanı verilmiştir.

Yazının devamı yakında…

Yorumlar







Önceki yazıyı okuyun:
siirt
Siirt

İL’İN TARİHSEL GELİŞİMİ Siirt, Mezopotamya ve Anadolu uygarlıklarının kesiştikleri alanda kurulmuştur. Bu yüzden kuzeyinde ve güneyinde ortaya çıkan uygarlıklar, yörenin...

Kapat